ING LUGUD QUENG INDUNG BALEN June 30, 2006
Posted by anak in Ernie Turla.1 comment so far
ING LUGUD QUENG INDUNG BALEN
by Ernie C. Turla – June 29, 2006
Ala nang muna pa queng balen cung tibuan
Nung ing lugud labuad ya ing pisasabian
Dapot nung atin mang lugud pang lumagpas
Ing mismung baryu cu caya que iparas
Bah, atin pa pala, ding puruc at sityu
Nu tamu magbili nung deti ala lu
Pasigui queng centru careng pusu tamu
Ing mula’t pamilia, ‘guiang capurit yamu!
Caibat da ngan deti, ing probincia naman
Ya ing quecatamung caulan at luguran
Cuntoru ing lugal quen yang tatacbangan
Canita nia pin man ning pusu palsintan
Caibat cong alugud deting mesambitla
Canita cu pa mu abie ing queng bansa
Uling queng pusu cu, malaguat salita
Deng pa-lapit-lapit ilang mumuna pa
Pamilia at baryu, balen at probincia
Mituqui-tuqui la reti queng distancia
Manibat queng pusu palual qng marayu
Ila ring macamal canacung paglualu
At careng salita macanian mu naman
Alang lumabis pa queng Amanung Sisuan
Como quebait que queng Balen cung Tibuan
Ya ing pagmayring cu queti qng sicluban
Ing panga-tau cu queni magumpisa
Amanu at Balen sibul no ning sinta
Ilang pacalabcab queng api at baya
Ilang babie diwa, taguimpan, ligaya
Pero macanian man e quia rin calinguan
Bansang Pilipinas perlas ning aslagan
Careng anggang bansa ustung queng arapan
Mumuna yang dili iti yang catutuan
Uling ing lugud cu queca, Pilipinas
Maniampucaque neng panyatu ing labas
Samantala naman ustung pan-queti mu
Siempre ing pecamal ya pin ing Balen cu.
Macanian pang tune ing nasyunalismu
A sucat miyusuc careng anac tamu
Nung ali anti tang asan a bilasa
Neng tiwalag tala: Balen at Salita.
Sampulunan cu ne ing buri cung sabian
At yampang que careng catu-Capampangan
Balicdan yang muna’ing balen tang ibatan
Ban dasan taya ing quecatang pupuntan.
Masalang Bulan June 30, 2006
Posted by anak in Renato B. Alzadon.add a comment
Masalang Bulan
Neng Renato B. Alzadon
Misan, king baryu mi atin pung Pakatlu
pepa-putung de pu ing Reyna kanaku,
timan timan yapa, asme kakuswelu
inyang ing leguan na yang panagurian ku.
Ngaku king ing buak na bengi yang limputan
at detang kile na pinenari no man,
at ketang lupa nang pasadsaran leguan
ya ing kayarle na yang masalang bulan.
Ken ne magbusaktung ining Reyna Saba
ining asabi ku e ne buri pala
kaibat na ning pyalung kaku linele ya
susumbatan na ku , talaga pung mua ya…!
“Ing lupa ning ning bulan”. ngana, “ikit ku ne
atme kabakulkul, planeta yang mete;
nung ining lupa ku ken me pakiyarle
maninsultu ka mu…, katsura ku, kase.”
King pangakamua ku ibat na kanita
e na ku pu bisang mamutung korona
uling kening kakung korsunadang Reyna
e ku meka-”score”…..pikamuan na kupa…!
*******************************
Tatang, Malyari Ku Pung Mangutang? June 30, 2006
Posted by anak in Mar Franco.add a comment
Tatang, Malyari Ku Pung Mangutang?
Anonymous (Kepampanganan neng Mar M. Franco)
Misan a aldo, kalupa ra ring aliwa pang mengalabas a aldo ing Tata minuli yang medyu bengi na uli na ning pamag-“overtime” keng obra. Ing katawan na panamdaman nang mepanat ne keng pagal keng pamagobra patingapun.
Kalub na king kabalenan disnan ne ing anak nang lalaking malati makalukluk keng sopa manenaya keng panyatang na at selubung na kaya:
“Tatang, malyari ku pung mangutang?” ngana,
“Wa Itung, nanu ita” nganing Tata
“Magkanu pu ing panakitan yu keng metung a oras, Tang?”
“Obat naman pati ing panakitan ku balang oras kukutang mu?” nganang mekibat pakutang ning Tata a pepakit masosora king anak,
“Buri ku mu pung abalu Tatang, sige na pu” nganang mekisabing mayap ning anak,
“O sige, yarin sa itang buri mung abalu, 40 pesus ing oras” nganang mekibat padabug ning Tata,
“Oh” nganang mengisnawang saldak ning anak kabang malungkut yang makaduku mimisip malalam. Anyang talanga ya at lumawe kang Tata na, ngana:
“Tatang, malyari yu ku pung dinan 10 pesos?, sige napu”
Mikasbu ya ing Tata, “Oyan mu ing sangkan anya buri mung abalu ing panakitan ku para mu anyadwanan mu kung perang panyali mu keng kapritsu mung pyalungan o alang kakwenta-kwentang bage?… Lungub na ka keng kwartu mu at matudtud! Pibalakan mu ing kararaptanan mung makasarili. Aldoldo magobra ku patitingapun, mapagal ku ala kung panaun keng makanyan a klasing biru!”
Ing anak tayimik yang memintu at mine king kwartu na kabang ing Tata migluklukan ya king sopa at lalu yang mikakasbu keng pamangutang ning anak na. Isip-isipan na ing keyalan nang modung mengutang keng bage a ita para mu makapanyad yang kwalta.
Kaybat ning migit o kumulang keng metung oras mikarimla ne buntuk ing Tata at megumpisa neng minisip banayad keng penyabi at pamamulyo na keng anak na. Mimisip yang bina pakisabyan ne at kukutnan ing sarili na, pota galang pin atin yang kailangan pigastusan king eskwela anya kailangan ne ing 10 pesos? Uling e ne man sadyang manyad pera ing anak na. Mekapiukul ya ing Tata at liban ne keng kwartu ing anak na,
“Matudtud na ka Itong?” nganang mengutang,
“Ali pa pu, Tatang”, nganang malamyus mekibat ning anak,
“Keng e ku sasaryan, apamulyo da ka nandin” ngana ning Tata, “masyadung makapagal at makapaling buntuk ing inobran ku nandin anya pati ika agulisakan ku, panupaya mu na ku. Oini ing 10 pesos a anyadwan mo”
Tinalakad yang melikwas ing anak a makatiman “Salamat pu Tatang!”, nganang mekibat medyu pagulisak. Kaybat atin yang kipkapan keng lalam nang ulunan at kanita la linto reng pakalamukut a mapilan pirasung kwaltang papil. Ing Tata kabud ikit nang atin ya palang makasalikut a kwalta ing anak mikakasbu yang pasibayu. Kabang ing anak bibilangan no reng kwata na, penandit mu tinalanga ya at misalubung la matang Tata na.
“Obat menyad ka pang kwalta, atin na ka man pala?” nganang sinumbat ning Tata,
“Kasi pu kulang la pa pu reng pera ku nandin, pero ngeni magkasya no pu” nganang mitmung kababan mekibat ning anak, kaybat ngana:
“Tatang, atin na ku pung 40 pesus, malyari yu na ku pung pasaliwan keng metung yung oras?”
Pamangan king kaisipan:
Madalas… bilang pengari, keng kaybug tamung manintunan para atin pagkabye keng pamilya, akakalingwan tamu ing mamye oras para keng pamakibuklud (bonding) kareng kekatamung anak ban dang tibubus damdaman ing pali ning kekatamung lugud.
Migit keng pamangan, mangamal a pyalungan at miyaliwa pang bage babye tamu kareng kekatamung anak, yapin ing ORAS – ing apis da reng gamat tamu, deng balugbug tamung makabuklat at makiramdam pelalung keng malating bage sasambitlan da reng kekatamung anak – yang mas maulaga para apakit ing dalise tamung lugud karela.
Dalit nang Juanita June 29, 2006
Posted by anak in Renato B. Alzadon.add a comment
Dalit nang Juanita
Sinulat neng Renato B. Alzadon
Baltimore, Md. USA/ 2006
Minuli ya’y ‘ma kung ibat Amerika
at pigastusan ne “En Grandeng” kasal ta;
yan mong kasal a yan yang pekatanda na
king ing depatan mu tatanggapan ku na
uling nanan ku man e ne misubli pa
ining sinira mung puri kung dalaga.
King altar ning Guinu, nung sinumpa ku man
sumpa yang e laus king kapanamdaman;
pamanusig ya mu king indung ibatan
ampon karing taung meki-pagkasunduan;
uling kabang bie ku e ku akalinguan
ing kaku depat mung kalapastanganan.
Wa, misan a bengi, magdili-dili ku
atin lang pintalan ding katu-bale ku;
e ku balung sabian nung nanung guewa mu
kabud na ka milub king kanakung kuartu;
ing kekang sikanan pepagbabawan mu
angga king akua mu ing buri mu kaku.
King pami-abe ta anting miyasawa
e ka bisang tikdo king sariling tud ta,
manalig na ka mu karing mipadala
kahun ampon tseking ibat Amerika;
at ing kadalasan gagamitan mo pa
king marok mung bisyu, alak ampon droga.
Ing pupusanan kung kurus ning pagsalbat
pekamabayat de ding anggang mabayat;
ing kakung katawan lunu ne king batbat
ing kakung pamisip matindi ne lamat;
ban mapda ing kakung dusang dinalamat
gili ke king kampit ing kaili kung gamat.
At mipatudtud kung atmu na kahimbing
atmu na kaniaman atmu na kasanting;
ala na ing kaplas ding kekang tampaling
ala nang gulisak a makapangakling;
ing katahimikan duyan yang malambing
sana, kapilan man, e na ku migising.
Dapot migising ku. Maibug kung managkas
king mua ku karetang kanaku miligtas;
manahimik na ku king bie alang kaplas
ginising da ku pa ban magdusang lakuas;
at misundu ya pa ining alang kabas
a kasakitan kung e na ‘ta magwakas.
Dapot iniang misan, e titinapan ku,
mika-atin aus ibat kang ima ku;
karin Amerika papuntalan naku
me-opera ya pin, sakit ate kanu;
ing kapag-obra na a mabanding tau
ya mismung liningun karing papelis ku.
O’ wa tilutan mung mirayu ku keka
isundu ku mu sa ing pamagpadala;
at saka ngamu pang kaku mangidikta
gawan kung agyu ku ban asopan daka;
pablasang ika man bisa yang mipunta
king mabanding labuad na ning Amerika.
Kabud kalub ku king eroplanung Jumbo
penamdaman ku king bigla kung mipasno,
inyang malale neng magpaukyat babo
balamu aku na ing sula-sulapo;
at ngakung sasabi: Salamat pu, Dios ko
ikua kung milapsu king kakung impyerno.
Inyang miras naku kening bayung labuad
ing tungkul king indu sinuyu kung agad;
inampang ko keya ding kanakung palad
binie ku ing kugud a alang katulad
kaibat ding mapilan bulan a kinusad
ikua nang sinubli ning sadya nang tingkad;
Balu mu naman king ali ku mag-obra
at ining indu ku lilingapan ke pa;
pane kang mamaus, at indat maus ka
ilang kukutang mu ding kahun at pera.
Mamerto…! Mamerto…! Nung magsalita ka,
balamu mo wari miyasawa kata….!
Aba..! kelinguan mung ing kekatang buklud
bayu ya mibuknul malwat neng mepatlud;
nung mipatangu ku tangu ya mung matbud
e ya menibatan king pusung lulugud,
at king pinyapat mu kakung e makatud
e mu sa panayan ablasan kung lugud.
Wa, padalan daka, ini siguradu
at panenayan me ing ipadala ku
papil yang guewa ning kakung Abugadu
nung nu masasabing manyad kung diborsyu;
pirman me o ali pakatandanan mu
e ra ka kayabe kening bie kung bayu…!
Inya ban ena ka kaku mamaus pa
ing bayung nomiru ali ne milista;
e mu na panayan ing ausan daka
o mablas ku kaya nung sumulat ka pa;
Uling mete naku…, nya mu mebie ku pa
ban ing bayu kung bie ene para keka….!
Maguing aral ya sa ining bie kung ini
karing anti kekang mapanyirang puri
e uling bindyan me ing pangababayi
pati na kaladua supil mu na’t bandi,
Butang…! E me balu pusu ing babayi
nung nanung tenam mu pupulan meng pilmi…!
Angga na mu keni, e na ka magbanta
e na naku dasnan ning mamapi mung mua;
at nung isipan mung sampaga kung lanta
king panibayung bie miuman kung sagiwa;
ing pangadalagang kusa mung sinira
keni king marayu, malarin yang kusa.
*********************************
Bale Batu June 28, 2006
Posted by anak in Renato B. Alzadon.add a comment
Bale Batu
Neng Renato B. Alzadon
Baltimore Md USA/2006
Misan, king baryu mi, mika-pamagbayu
mesanting ing bakud pati kampusantu,
at mika-koryenti king pun anggang sepu,
mepatag lang dalan a mika-aspaltu;
at kanyan no lunto ding peka-simbulu
ning kanawan ning bie…, dening Bale Batu.
Ing lalto, balamu nung batu ka bale
maki-tetagan na kabilian mu king bie,
at nung ing bale mu kwayan ya pa lande
maguing simbul ne mo ning bie mung mabule;
inya karing taung bisang makipante
itang bale batu maruruk deng pake.
Makanian ing sangkan ‘nya ing mal kung ibpa
bale yapin batu ing kayang pigampa;
at king baneng kamtan maruruk nang paksa
itang kaparangan ginabak neng kusa
at king sipagan na gagawan neng adua
itang katawan nang king ketwan mimina..!
Mayap a balita…!Tinud ya ing atbu
at tinud ing pale kemada rang saku,
tinud ing kamuting lulual bultu-bultu
masanting panaman lalakad a presyu;
ikit keng mesaya lupa Y tatang ku
apagawa na ne ing bale nang batu.
Oita pin, dinatang la ding mangontrata
pimostra-mostra ra nung nanung gawan da;
angatan de kanu ing bale ming tabla
saka re bakuran batu ing lalam na;
ing lunto, ing bale, babo at lalam ya,
masanting ya kanu potang mayari ya.
Mebisa ya’y tatang king obra at bayad
at ding kagamitan seli na nong agad,
mapilan lang aldo ding meko miglakad
ing bale nang tatang siniro ne tingkad
mengari yang rosa a mibubukadkad
ing panaguimpan nang mamuk nang matupad.
Lalam da ding byabas mamagluklukan ya
inya ding lalabas magpusung la kaya;
ngara mong sasabi: metaba ya bulsa
metaba ya atyan, metaba ya lupa;
ining tatang naman ena pansin ita
timan-timan ya mu king kapusungan da.
Kayari ning bale, utus ning ugali
pemisik neng danum ning dinalo Pari,
mika pamagsaya, kaibat ning pangadi;
king tula nang tatang alang makasuri;
keyalimbawa na yang metung a ari
a mika-palasyo, a bayu pang yari.
At misan a bengi, balaku mo sana
pagpusungan naku ketang sinabi na,
aduan na kanakung nung kanung mate ya
ing sala king babo yang pagburulan na;
bilang peka galal ning panabilin na
ing birtud na ning bie kaku ne pamana.
At nganang tinuglung:” Anak, tandanan mu
ing misaplala ka king bie mu king yatu,
at king kapilan man eka makalulu
e ka manuknangan king malating kubu,
at ing kekang bale kaba na ning bie mu
bale yang mitumpak babo na ning batu.”
E pala magpusung. King misan a abak
king pangalukluk na kabud nya mibagsak;
karin king Hospital ding doctor a tanak
e ra na abayu kalma nang mitatak,
mepupus ing bie na king tauli nang patak
ning lua nang parikil king irug nang anak.
At tiparan ke pin ing penabilin na
ing sala king babo yang piburulan na,
kabang maglame kung tanud ning bangke na
balamu ikit ke ing kayang kaladua,
ngana wari kaku: Anak ko, minuan ka,
salpantaya ka king sinabi ku keka.
Sinalpantaya ku. Menaglus king ubud
ning kanakung pusu ing banal nang lugud;
sinalpantaya kung landas yang makatud
ing kakung tuntunan….eya tete matbud;
kasalpantayanan yan at yamu kabud
ing munie upaya king pamanang birtud.
Iniang mibili ne ing mal a ibpa ku
king pagsantungan nang tuknangan a bayu;
ali kula likuan ding mag-obrang tau
anggang tauling saglit siping na ati ku;
dimdam kung minagus ing lua ding mata ku
inyang misara ne…, ing Bale Nang Batu…!
*****************************************
Apat a Katutuan June 28, 2006
Posted by anak in Mar Franco.add a comment
Apat a Katutuan
Neng: Mar M. Franco a-28 ning Hunyo 2006
Ing bie na ning tau keti king masala
Atin yang makuyad atin yang makaba
Nanu mang pigkalam na ning Mayupaya
Pasalamat tamu’t tanggapan tang kusa
Keng bie ta king yatu apat lang katutuan
E tamu alisyan nanu man ing gawan
Metung ne kareti ing kekatang KETUAN
Kadwa ya ing SAKIT, katlu KAMATAYAN
Ing tatauling dili ya ing KAYATULAN
Potang marap tana king Ginung Miglalang
Karin ta magsulit bie ta ketang napun
Bayu ta metampus keting yatu memun
Obat kaya potang tutua na’ing bili ta
Ing tune tang idad ililingad ta pa?
Nung nanu-nanu pa itang kakaskas ta
Ban lunto sagiwa’ing kekatang itsura
Ikwa ta lang disnan matas kabundukan
Keng pamagdulap tang sibul kayanakan
Ban apanatili ing santing ta’t leguan
Uling e atanggap sisiro tang ketuan
Anya sa kapatad kabang anak ta pa
Kekatang pantunan ing dalan king Igpa
Nung mikagrasya tang bie makaba-kaba
Maging asin ta sa’t sulu ding aliwa
Agyang e ta bisa metung ta puntalan
Ing metung at metung munta ya keng ketuan
Kanita ta akit kakaduang katutuan
Sakit a e tamu malyaring alisyan
Ing katawan tamu nan te mang lingapan
Ing sakit dugpa ya’t e apangilagan
Nanu mang panulu mayalang kwenta ngan
Kabud pebustan ning kekata Miglalang
Anya ngeni mu man atin pang sikanan
Kekatang tuntunan matulid a dalan
Uling e alisyan ing katlung katutuan
Kekatang danasan pihung kamatayan
Ing bie kawiwilyan ya nang panagimpan
Mayap kayasalan yang kekatang daptan
Ban potang muli ne matbud tang katawan
King marimlang aun masampat ing lakwan
Kaybat ta yang likwan ing bie tang inandam
Ume tang arapan kapat a katutuan
Karin pa mabalu tauli tang kapuntan
Banwa o impyerno tauli tang santungan
Keng kalam tamung bie itamung mamili
Dalan a tuntunan, keng wanan o kayli?
Atyu keng kekatang dalan a pilinan
Ing susing mamuklat king tauling katutuan!
_________________________________________
Lugud Qng Culturang Capampangan June 28, 2006
Posted by anak in Edgardo Sale.add a comment
Lugud Qng Culturang Capampangan
Neng Edgardo Bonus Sale
Macananu tayang tarucan at sucdan
Lugud tamu qng Culturang Capampangan
Byasa tamung gawang poesia’t cundiman?
Y ca ing peca macudta at matenacan
Queni pin awsan tamung Amanung Sisuan?
Ali a cung mequibat, queca yu ngan
Metung cu mung talapagobrang aldawan
Manitun capanintunan at pamangan
Ca reng ca cung pamilyang licwan
Quetang bale ming alang bungbungan
Uli ping paratang na ining cauran
Caya pin ala cung patugut cacayud
Ban ca cung pamilya e manga uranan
At atin a apag queng ca cung dulang
Maski nasi yamu at asin qng pinggan
E yu cu calupang matas pegaralan
Ing hay iscul e que ticman at delanan
Uli na ning queca ming cacaluluan
Iti e cu gagawan namu man sangcan
Lugud cu qng balen tang Capampangan
Ca buri cu pin sana mituru la ngan
Deng anac cung gagalucguc a atyan
Quening amanwan yung Amanung Sisuan
Ban ‘tin lang panlaban quing Catagalugan
A bisang sumupil queng balen tang Tibuan
O neng sanu ing ustu at muna cung daptan
Ing byasa lang lugud Culturang Capampangan
De ning anac cung danupan alang canan
O ing sicapan pa ca cung capanintunan
Ba cung atin a yapag caras ning apunan?
RAFAEL MANIAGO June 28, 2006
Posted by anak in Poeta Laureadu 2005.add a comment
Rafael Maniago
Renowned Painter and Poet
Rafael was born in the Philippines
and has been drawing since childhood.
He attended the University of the East in Manila,
where he studied Fine Arts and Commercial Advertisement.
For 20 years he operated his own gallery in the Philippines
and in 1989 he decided to come to the United States.His passion for learning continued as he studied at the Pasadena Art Center.He has painted over 1000 portraits, of which many were of the Philippine leaders of Commerce, Industry and Politics. For years he has been conducting workshops
throughout Southern California.He is a patient man with a keen eye for perfection and color. His elegant style can be seen in his works of art and the way his students capture his directions.There is a feeling of passion,
and intense dedication in the vivid colors of his paintings.True to his style, he captures the inner life and physical likeness of the characters he portraits.
True to his love of paintings, he continues to teach and paint outdoors day after day.
He is a member of:
Portrait Society of America,American Society of Portrait Artists,
California Art Club,Laguna Plain Air Painter Association.
Examples of his paintings:
Visit his website: http:www.rafaelmaniago.com
e-Mail: rafaelmaniago@yahoo.com
10028 Park St.
Bellflower, CA 90706
Cell: (562) 544-6426
Studio: (562) 866-2534
Edgardo Bonus Sale June 28, 2006
Posted by anak in EBS Profile.add a comment
Ya cu y Edgardo Bonus Sale,
macatucnang casalungsungan queni
Los Angeles, California.
E cu dinalan porsyenyung Capampangan,
ing Indu cu ya ing Capampangan at
ing Ibpa cu tau ya Bohol qng Cabisayan.
Mibait cu San Fernando, Pampanga,
qng baryu Sto. Nino. Menila cu meragul at megaral.
Dapot megaral cu Pampanga High School Class 1970.
Mig myembru cu qng Akkap uli ping nasa cu
ing misulung ya ing Amanung Sisuan.
Metung pang sangcan ba cung
mitais queng pamanyulat Capampangan.
Malugud cung babalita na dacal cu abalu qng
Akkap diquil qng Culturang Capampangan.
Bista man deng gagawan cung poesia
cacatelu la pa, pagsumicapan cu ing susulat.
Casi pin nung e ta mu sundu ini,
datang ing panaun mate ya ing quecq tamung
Tibuan Capampangan.
